Giữa nhịp sống hiện đại, cầu Long Biên vẫn sừng sững bắc ngang sông Hồng, như "chứng nhân" lặng lẽ của hơn một thế kỷ thăng trầm lịch sử. Không chỉ là công trình giao thông, cây cầu còn là biểu tượng văn hóa -kiến trúc, ghi dấu những khoảnh khắc hào hùng trong hành trình đấu tranh và phát triển của dân tộc Việt Nam.

Hơn một thế kỷ sừng sững giữa lòng Hà Nội

Khởi công ngày 12/9/1898 dưới thời Pháp thuộc và hoàn thành vào 3/2/1902, cầu Long Biên là công trình thép đầu tiên bắc qua sông Hồng với mục đích kết nối giao thông, dễ dàng khai thác thuộc địa. Ban đầu, cây cầu được đặt tên là Paul Doumer, theo tên toàn quyền Đông Dương thời bấy giờ, song người dân quen gọi là cầu Sông Cái. Đến năm 1945, thị trưởng Hà Nội Trần Văn Lai đã đặt lại tên Long Biên, gắn với vùng đất cổ cùng tên bên bờ sông.

Cầu Long Biên bắc ngang qua con sông Hồng (Ảnh: Sưu tầm)

Dù đã hơn một thế kỷ tồn tại, dưới bao trận mưa bom, bão đạn, cầu Long Biên vẫn hiên ngang giữa trời Hà Nội, mình chứng cho khả năng chịu đựng kiên cường của công trình và con người Việt Nam.

Kiến trúc độc đáo – Nét đẹp bền bỉ với thời gian

Với chiều dài 2.290 mét qua sông và 896 mét cầu dẫn, cầu gồm 19 nhịp dầm thép và 20 trụ cao được ví như "Tháp Eiffel nằm ngang của Hà Nội" – một biểu tượng của kỹ thuật và nghệ thuật xây dựng thời bấy giờ. Khi hoàn thành, cầu Long Biên là cây cầu dài thứ hai thế giới, chỉ sau cầu Brooklyn (Mỹ).

Cầu Long Biên ngày trước (Ảnh: Sưu tầm)

Cầu Long Biên rộng 4,75 mét, chia làm ba làn chỉnh: giữa là đường sắt đơn, hai bên dành cho xe cơ giới, xe đạp và người đi bộ. Toàn bộ thân cầu được chế tạo từ thép chất lượng cao, liên kết theo kết cấu xếp tầng dáng rồng uốn lượn, vừa mạnh mẽ, hiên ngang vừa mềm mại, duyên dáng – một sự kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật phương Tây và tinh thần phương Đông.

Cầu Long Biên sở hữu kiến trúc mang đậm dấu ấn châu Âu cổ điển (Ảnh: @murilo_andes)

Chứng nhân của lịch sử thời kháng chiến

Ngày 2/9/1945, cây cầu đã dẫn lối cho hàng vạn người dân từ khắp nơi đổ về Quảng trường Ba Đình, chứng kiến thời khắc thiêng liêng khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Tháng 10/1954, cũng chính nơi đây, cầu Long Biên chứng kiến đoàn quân Pháp cuối cùng rút khỏi Hà Nội để bộ đội ta tiến vào tiếp quản Thủ đô, khép lại một giai đoạn đau thương và mở ra thời kỳ độc lập.

Hình ảnh đoàn quân Pháp cuối cùng rời khỏi Hà Nội năm 1954 (Ảnh: Tư liệu)

Trong kháng chiến chống Mỹ, cầu Long Biên đóng vai trò chiến lược trọng yếu, là huyết mạch giao thông vận chuyển hàng hóa, lương thực và vũ khí chi viện cho chiến trường miền Nam. Chính vì vậy, cây cầu trở thành mục tiêu oanh tạc của không quân Mỹ, hứng chịu hàng chục đợt ném bom, bắn phá khốc liệt.

Cầu Long Biên sau khi bị đánh bom vào tháng 8/1967 (Ảnh: Tư liệu)

Nhưng mỗi lần bị thương tổn, cầu lại được quân dân Thủ đô sửa chữa, phục hồi, tiếp tục nối liền hai bờ sông Hồng như một biểu tượng của ý chí và sức sống Việt Nam. Thời gian ấy, cầu Long Biên không chỉ là công trình, mà còn là một phần chiến tuyến – nơi đặt pháo cao xạ, nơi chiến sĩ và người dân Hà Nội kiên cường chiến đấu bảo vệ Thủ đô.

Từ “Chiến binh thép” đến biểu tượng văn hóa Hà Nội

Bước vào thời bình, cầu Long Biên tiếp tục gắn bó với đời sống hàng ngày của người dân hai bờ sông Hồng. Tàu hỏa, xe đạp, xe máy vẫn đều đặn qua lại mỗi ngày. 

Những năm gần đây, dù nhiều cây cầu hiện đại như Chương Dương, Thăng Long, Thanh Trì, Vĩnh Tuy, Nhật Tân đã mọc lên, nhưng Long Biên vẫn giữ một vị trí đặc biệt trong lòng người dân Thủ đô. Không chỉ là điểm giao thông huyết mạch, nơi đây còn là địa chỉ văn hóa, du lịch và sáng tạo nghệ thuật, thu hút đông đảo giới trẻ, nhiếp ảnh gia, du khách trong và ngoài nước đến tham quan, chụp ảnh, tìm về hơi thở xưa cũ của Hà Nội.

Hoàng hôn trên cầu Long Biên (Ảnh: Sưu tầm)

Đọc thêm tại: https://mia.vn/cam-nang-du-lich/kham-pha-cau-long-bien-bieu-tuong-van-hoa-lich-su-cua-ha-noi-2809

Trải qua 127 năm nhưng cây cầu vẫn đứng vững giữa lòng thành phố, như một "ký ức bằng thép" kể lại câu chuyện về Hà Nội – nơi hòa quyện giữa truyền thống và hiện đại, ký ức và tương lai.

Dẫu thời gian trôi, cầu Long Biên vẫn đứng đó như một phần không thể thiếu của ký ức Thủ đô. Từ thời chiến tranh đến ngày hòa bình, từ bom đạn đến ánh đèn lung linh, giữa những công trình mới mọc lên từng ngày, cầu Long Biên vẫn là biểu tượng không thể thay thế, là linh hồn của thành phố nghìn năm văn hiến.