Trên con đường dẫn vào núi Tùng, xã Triệu Lộc (huyện Hậu Lộc, Thanh Hóa), bóng cây rợp mát, núi đồi ẩn hiện sau mái nhà quê yên bình. Nơi ấy, du khách như được dẫn lối về miền ký ức - nơi ghi dấu cuộc đời và sự nghiệp oai hùng của Bà Triệu (Triệu Thị Trinh), người phụ nữ đã trở thành biểu tượng bất khuất của dân tộc Việt.

Hành trình về miền di tích thiêng - nơi an nghỉ của Vua Bà

Dừng chân nơi núi Tùng, du khách dễ dàng nhận ra khu lăng mộ Bà Triệu nằm bên triền núi, hòa cùng sắc xanh của làng quê. Ít ai ngờ rằng, nơi yên bình ấy từng chứng kiến những trang sử bi tráng. Gần 1.800 năm trước, tại vùng núi Nưa hiểm trở, Bà Triệu cùng anh trai Triệu Quốc Đạt đã dựng cờ khởi nghĩa, đánh đuổi quân Ngô xâm lược.

Bà từng thống lĩnh nghĩa quân liên tiếp giành thế áp đảo, khiến quân thù khiếp sợ. Nhưng do lực lượng chênh lệch, cuộc khởi nghĩa thất bại. Ngày 22 tháng 2 năm Mậu Thìn (năm 248), Bà Triệu tuẫn tiết trên đỉnh núi Tùng, để lại tấm gương kiên trung, bất khuất và lòng yêu nước sáng ngời. Lăng mộ Bà được xây ngay nơi bà ngã xuống - giản dị mà trang nghiêm, như chính cuộc đời thanh bạch mà bất tử của bà.

Người dân nô nức đi chơi hội (Ảnh: Vietnamnet)

Toàn bộ không gian lăng nhuốm sắc tâm linh: nghi môn bốn trụ biểu chạm tứ linh, nghê chầu, phượng múa, cùng lối lên khu mộ bằng 300 bậc đá quanh co. Trên đường đi, những tán hoa đại trắng và đỏ rơi nhẹ trong gió, gợi cảm giác thanh tịnh. Mỗi bước chân lên đỉnh núi như một nhịp ngược dòng thời gian, gợi bao xúc cảm tự hào xen lẫn ngưỡng vọng.

Đền Bà Triệu: Nơi hội tụ văn hóa và tâm linh xứ Thanh

Cách khu lăng mộ chừng 3km, đền Bà Triệu ở làng Phú Điền là trung tâm thờ phụng và tổ chức lễ hội lớn nhất trong năm. Ngôi đền mang kiến trúc truyền thống Bắc Bộ, hài hòa trong không gian rộng 4ha với hồ nước, bình phong, cổng nội - ngoại, tiền đường, trung đường và hậu cung.

Những chi tiết chạm khắc tinh xảo, những cặp rồng đá chầu phục, cùng các sắc phong, câu đối cổ được lưu giữ qua hàng thế kỷ đã tạo nên giá trị văn hóa - nghệ thuật đặc sắc cho di tích. Không chỉ là nơi thờ phụng, đền Bà Triệu còn là biểu tượng cho tín ngưỡng “tôn vinh người nữ anh hùng” - nét đẹp trong đời sống tinh thần người Việt.

Đền bà Triệu - Thanh Hoá (Ảnh: Sưu tầm)

Hằng năm, từ ngày 19 đến 22 tháng 2 âm lịch, du khách khắp nơi lại nô nức về dự lễ hội đền Bà Triệu. Trong không gian văn hóa trải dài từ đền - lăng - đình, các nghi lễ truyền thống như mộc dục, rước kiệu, tế nữ quan, rước bóng được tổ chức trang trọng. Lễ hội không chỉ là dịp tưởng niệm vị anh hùng dân tộc, mà còn là nơi để hậu thế bồi đắp lòng tự hào, hướng về cội nguồn.

Hành trình du lịch kết nối lịch sử - văn hóa -tâm linh

Không cần đợi đến mùa lễ hội, Triệu Lộc quanh năm vẫn đón du khách đến dạo bước trong không gian di tích, tìm về sự an yên và hòa mình vào dòng chảy văn hóa dân tộc. Những tuyến du lịch “Từ núi Nưa đến núi Tùng”, “Về Phú Điền - tìm dấu Vua Bà” đang được địa phương đẩy mạnh, kết hợp tham quan, lễ bái và trải nghiệm văn hóa địa phương.

Đền bà Triệu - Thanh Hoá (Ảnh: Sưu tầm)

Sự kết hợp giữa du lịch sinh thái - tâm linh - lịch sử khiến nơi đây trở thành điểm đến hấp dẫn của xứ Thanh. Giữa nhịp sống hối hả, hành trình về Triệu Lộc không chỉ là chuyến đi, mà là cuộc trở về - trở về với cội nguồn dân tộc, với lòng ngưỡng vọng dành cho người phụ nữ kiên trung từng nói:

“Tôi chỉ muốn cưỡi cơn gió mạnh, đạp luồng sóng dữ, chém cá kình ở Biển Đông, quét sạch bờ cõi, cứu dân ra khỏi nơi đắm đuối, chứ đâu chịu khom lưng làm tì thiếp cho người ta.”

Trải qua gần hai thiên niên kỷ, hình ảnh Bà Triệu vẫn sống mãi trong tâm thức người Việt như một biểu tượng của lòng yêu nước và khí phách kiên cường. Mảnh đất Triệu Lộc, Phú Điền hôm nay không chỉ là vùng di tích thiêng liêng, mà còn là điểm hẹn du lịch văn hóa của những ai muốn tìm lại nguồn cội. Mỗi bước chân về Triệu Lộc là một lần lắng nghe tiếng vọng từ quá khứ, nơi “Vua Bà” vẫn còn trong từng ngọn gió, từng đóa hoa đại, và trong lòng người Việt muôn đời.