Trong khuôn khổ hội nghị MONDIACULT 2025 tại Barcelona (Tây Ban Nha), UNESCO đã chính thức ra mắt bảo tàng ảo đầu tiên trên thế giới - nơi tái hiện hàng trăm hiện vật văn hóa bị đánh cắp thông qua công nghệ số hiện đại, mở ra cách tiếp cận mới trong hành trình bảo tồn di sản nhân loại.

Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) vừa khánh thành bảo tàng ảo toàn cầu đầu tiên - một dự án số hóa quy mô lớn, trưng bày các hiện vật văn hóa bị đánh cắp hoặc thất lạc nhằm nâng cao nhận thức về việc bảo vệ di sản chung của nhân loại.

Sự kiện được tổ chức trong khuôn khổ hội nghị MONDIACULT 2025 tại thành phố Barcelona (Tây Ban Nha), với sự tham dự của đại diện nhiều quốc gia thành viên và chuyên gia di sản quốc tế.

UNESCO chính thức khai trương bảo tàng ảo đầu tiên trên thế giới trưng bày các hiện vật văn hóa bị đánh cắp. (Nguồn: UNESCO)

Bảo tàng ứng dụng công nghệ 3D và thực tế ảo (VR) để tái hiện chân thực hơn 200 hiện vật quý hiếm từng bị đánh cắp từ khắp nơi trên thế giới. Từ những bia ký cổ, tượng điêu khắc, tiền tệ, nhạc cụ, bản thảo, sách quý cho đến các kiến trúc cổ xưa, tất cả được số hóa và phục dựng một cách sống động, mang lại trải nghiệm trực quan cho người xem dù ở bất kỳ đâu.

Điểm nhấn nổi bật của dự án là phòng trưng bày “Hành trình trở về”, kể lại những câu chuyện xúc động về quá trình hợp tác quốc tế nhằm đưa di sản trở lại đúng quê hương của nó. Qua đó, UNESCO nhấn mạnh vai trò của sự đoàn kết toàn cầu trong việc gìn giữ và tôn trọng giá trị văn hóa của mỗi dân tộc.

Ngoài không gian trưng bày, nền tảng còn tích hợp nội dung giáo dục, tư liệu lịch sử và lời kể của cộng đồng bản địa, giúp người xem hiểu rõ hơn về ý nghĩa tinh thần của từng cổ vật. Đây là cách UNESCO truyền tải thông điệp rằng, mỗi hiện vật không chỉ là tài sản vật chất, mà còn là ký ức văn hóa và niềm tự hào của nhân loại.

Chiếc mũ vàng của Cotofenesti. Ảnh minh hoạ: Romania-insider.com

Dự án bảo tàng ảo được kỳ vọng sẽ trở thành công cụ giáo dục và du lịch số hữu ích, góp phần lan tỏa ý thức bảo tồn di sản và chống lại nạn buôn bán bất hợp pháp hiện vật văn hóa. Đồng thời, đây cũng là bước tiến quan trọng trong công cuộc số hóa di sản thế giới, mở ra cánh cửa để mọi người trên toàn cầu có thể tiếp cận, chiêm ngưỡng và trân trọng những báu vật từng bị lãng quên.