Tung còn, trò chơi truyền thống gắn bó với đời sống của đồng bào Thái, Mường ở miền Tây Thanh Hóa, đang được khôi phục và phát triển mạnh mẽ. Không chỉ xuất hiện trong dịp lễ tết, môn thể thao này đã trở thành nội dung thi đấu tại nhiều hội thi văn hóa - thể thao, góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa vùng cao.

Tung còn - trò chơi dân gian mang hơi thở núi rừng

Tung còn từ lâu đã hiện diện trong sinh hoạt văn hóa của đồng bào Thái, Mường. Những dịp hội hè, tết cổ truyền, tiếng reo vui bên sân tung còn đã trở thành hình ảnh quen thuộc, thể hiện tinh thần đoàn kết và niềm mong ước về mùa màng thuận lợi. Theo thời gian, trò chơi này không chỉ dừng lại ở hoạt động giải trí cộng đồng mà còn được đưa vào thi đấu trong các sự kiện thể thao dành cho đồng bào dân tộc thiểu số của tỉnh Thanh Hóa.

Ảnh: tuyengiao.hagiang.gov

Cách chơi tung còn và đặc trưng độc đáo

Để tổ chức trò tung còn, người dân chuẩn bị một khoảng sân rộng, dựng cây nêu cao - thường làm từ tre. Quả còn được khâu bằng các mảnh vải nhiều màu ghép lại, bên trong nhồi cát để có độ nặng vừa phải, đính thêm tua màu và gắn dây vải chắc chắn để tiện cho việc tung. Trên ngọn nêu, một vòng tre đường kính 45-50cm được treo cố định, trở thành mục tiêu cho các đội thi.

Hai đội nam - nữ hoặc đội hỗn hợp chia thành hai phía đối diện nhau qua cây nêu. Người chơi xoay quả còn theo vòng tròn rồi tung mạnh lên sao cho quả còn đi thẳng vào vòng tre. Đội có nhiều lần tung trúng đích hơn sẽ giành chiến thắng. Chính kỹ thuật tung, sức mạnh và sự khéo léo đã tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt của trò chơi dân gian này.

Ảnh: docmiendatnuoc.com

Bảo tồn và phát huy giá trị tại xã Sơn Thủy

Tại xã Sơn Thủy, tung còn trở thành một phần quan trọng trong phong trào thể dục - thể thao. Chính quyền địa phương thường xuyên tổ chức giao lưu và thi đấu các môn thể thao truyền thống, tạo sân chơi lành mạnh và duy trì niềm yêu thích trong cộng đồng.

Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Thủy, ông Phạm Ngọc Thanh, cho biết địa phương tiếp tục khuyến khích những người có năng khiếu hướng dẫn thế hệ trẻ, giúp bộ môn tung còn duy trì sức sống và lan tỏa rộng rãi hơn trong cộng đồng.

Lan tỏa tại các hội thi thể thao của tỉnh

Trong nhiều kỳ tổ chức Hội thi thể thao các dân tộc tỉnh Thanh Hóa, tung còn luôn là nội dung thi đấu chính thức, thu hút đông đảo vận động viên và khán giả. Không khí tranh tài sôi nổi, những cú tung đẹp mắt và sự cổ vũ nhiệt tình khiến bộ môn này trở thành điểm nhấn độc đáo tại các sự kiện văn hóa - thể thao.

Ảnh: taybac.tv

Những năm gần đây, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa triển khai nhiều hoạt động nhằm bảo tồn di sản thể thao dân tộc. Trong đó có các chương trình thuộc Dự án 6 của Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030. Đây được xem là nền tảng quan trọng để tung còn tiếp tục được duy trì và phát triển.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, ông Nguyễn Duy Tự, nhấn mạnh việc gắn bảo tồn các môn thể thao truyền thống với lễ hội và hoạt động văn hóa giúp phong trào thể thao miền núi phát triển bền vững, đồng thời góp phần tạo sức lan tỏa cho trò chơi tung còn trong đời sống nhân dân.

Vượt lên trên ý nghĩa của một môn thể thao, tung còn chính là "nhịp cầu" kết nối tình thân, tinh thần đoàn kết và khát vọng về một cuộc sống ấm no của đồng bào vùng cao Thanh Hóa. Những quả còn rực rỡ sắc màu bay qua vòng tròn trên đỉnh nêu không chỉ là biểu tượng của sự khéo léo, mà còn là niềm tự hào về một di sản văn hóa sống động đang được hồi sinh mạnh mẽ. Việc gìn giữ trò chơi tung còn hôm nay chính là cách để mạch nguồn văn hóa dân tộc mãi tuôn chảy, làm phong phú thêm đời sống tinh thần và thắt chặt sợi dây liên kết giữa các thế hệ.