Giữa những con phố hiện đại, nhà cao tầng và nhịp sống nhanh của các đô thị lớn, vẫn còn đó những ngôi làng nghề cổ giữ được linh hồn thủ công của người Việt. Những tiếng búa gõ trên khuôn đồng, mùi đất gốm trộn nước, hay bàn tay tỉ mỉ của người thợ kim hoàn vẫn ngày ngày kể câu chuyện dài về một truyền thống không chịu lùi bước trước thời gian. Bài viết dẫn bạn đi qua những làng nghề tiêu biểu, nơi mà nghề tổ vẫn được giữ gìn như một phần bản sắc.

Ngũ Xã – Làng đúc đồng giữa lòng Hà Nội

Nằm bên hồ Trúc Bạch, làng Ngũ Xã là một trong những trung tâm đúc đồng nổi tiếng nhất Việt Nam, hình thành từ thế kỷ XVII. Trải qua hàng trăm năm, nghề đúc đồng nơi đây vẫn còn vang vọng trong từng tiếng lò, từng khuôn đồng đỏ rực mỗi độ nổi lửa. Ngũ Xã từng nổi danh với nhiều tác phẩm điêu luyện như tượng Phật Quan Âm chùa Trấn Quốc hay tượng đài Trần Hưng Đạo.

Ngày nay, giữa Hà Nội đông đúc, Ngũ Xã vẫn giữ được nét riêng của một làng nghề truyền thống. Những xưởng đúc nhỏ nằm xen trong phố, những nghệ nhân lớn tuổi vẫn say mê với khuôn đồng, và những người trẻ được truyền nghề để tiếp nối di sản. Đây cũng là nơi tuyệt vời để thực hiện các video interview nghệ nhân, lưu lại câu chuyện của người thợ và sự biến chuyển của nghề qua từng thế hệ.

Làng đúc đồng Ngũ Xã (Ảnh: Sưu tầm)

Làng kim hoàn Huế – “Bàn tay vàng” của đất cố đô

Làng nghề kim hoàn Huế, với các phường thợ truyền thống như Kế Môn, Kim Long hay Định Công xưa, từ lâu đã gắn liền với hoàng cung triều Nguyễn. Nghệ nhân kim hoàn của Huế nổi tiếng bởi sự tinh xảo, khéo léo và tính thẩm mỹ trang nhã. Họ là những người từng chế tác trang sức, bảo vật cung đình và các đồ tế khí trong các nghi lễ lớn của triều đình.

Làng nghề kim hoàn ở Huế (Ảnh: Sưu tầm)

Dù cuộc sống hiện đại khiến nghề kim hoàn truyền thống đứng trước nhiều đổi thay, nhưng không ít nghệ nhân vẫn bền bỉ giữ nghề. Nhiều cửa tiệm, xưởng nhỏ nằm dọc các con phố của Huế vẫn tiếp tục duy trì lối chế tác thủ công, tỉ mỉ từng đường nét trên vàng, bạc, đá quý. Đây là nơi lý tưởng để thực hiện những bộ ảnh cận cảnh đôi tay người thợ, hoặc những video kể lại quá trình tạo ra một món trang sức truyền thống.

Gốm Hương Canh – Nghệ thuật từ đất nâu thô mộc

Gốm Hương Canh (Vĩnh Phúc) nổi tiếng bởi chất liệu đất đặc trưng có màu nâu sẫm, được nung ở nhiệt độ cao tạo ra bề mặt sần, thô và rất bền. Không rực rỡ men màu như gốm Bát Tràng hay gốm Chu Đậu, gốm Hương Canh mang nét mộc mạc, trầm tĩnh và đậm chất Bắc Bộ xưa. Những sản phẩm quen thuộc như ang, vại, chum… đã trở thành dấu ấn đặc biệt của làng nghề này.

Làng gốm Hương Canh (Ảnh: Sưu tầm)

Hiện nay, dù đô thị hóa lan rộng, Hương Canh vẫn còn nhiều gia đình làm nghề truyền thống và nhóm nghệ nhân trẻ đang tìm cách làm mới gốm như đưa gốm vào thiết kế nội thất, đồ decor hay ứng dụng trong nghệ thuật đương đại. Sự kết hợp giữa gốm thô truyền thống và tư duy thiết kế mới cũng là chủ đề hấp dẫn để khai thác trong ảnh và video phỏng vấn nghệ nhân.

Những làng nghề như Ngũ Xã, kim hoàn Huế hay gốm Hương Canh không chỉ tồn tại như phần ký ức của đô thị, mà còn đang nỗ lực thích nghi để tiếp tục sống giữa thời hiện đại. Nhiều nghệ nhân mở xưởng tham quan, xây dựng thương hiệu cá nhân, bán sản phẩm online hoặc hợp tác với các nhà thiết kế trẻ. Truyền thống được giữ lại trong hình thức mới, để lan tỏa rộng hơn và tiếp tục có chỗ đứng trong đời sống đương đại.