Giữa tiết tháng Ba rộn ràng, đền Trấn Vũ (phường Thạch Bàn, quận Long Biên) lại vang lên tiếng trống hội, tiếng hò reo của nghi lễ “Kéo co ngồi” - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO công nhận. Không chỉ là trò chơi dân gian, “Kéo co ngồi” còn là nhịp nối văn hóa giữa quá khứ và hiện tại, thu hút đông đảo du khách tìm về Hà Nội mỗi mùa lễ hội.

Lễ hội đền Trấn Vũ: Nơi hội tụ tinh hoa văn hóa dân tộc

Nằm bên bờ sông Hồng, đền Trấn Vũ được công nhận là di tích quốc gia từ năm 1990, thờ Huyền Thiên Trấn Vũ - vị thần trấn giữ phương Bắc trong tín ngưỡng dân gian. Hằng năm, vào ngày mùng 3 tháng Ba âm lịch, người dân phường Thạch Bàn lại long trọng tổ chức lễ hội để tưởng nhớ công đức thần linh, cầu cho quốc thái dân an, mùa màng tươi tốt.

Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, lễ hội còn là dịp giao lưu, gắn kết cộng đồng, đồng thời trở thành điểm nhấn du lịch văn hóa của Hà Nội, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.

Kéo co ngồi - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại (Ảnh: Báo CAND)

Nghi lễ “Kéo co ngồi”:  Di sản văn hóa phi vật thể nhân loại

Điểm độc đáo nhất của lễ hội đền Trấn Vũ chính là nghi lễ “Kéo co ngồi”, bắt nguồn từ làng Ngọc Trì (xưa thuộc xã Cự Linh, nay là phường Thạch Bàn).

Khác với hình thức kéo co thông thường, người chơi trong “Kéo co ngồi” ngồi hẳn xuống đất, hai chân co duỗi xen kẽ, cùng kéo sợi dây thừng trong sự cổ vũ sôi động của ba mạn: Chợ - Đường - Đìa.

Trò chơi vừa mang tính thể thao, vừa chứa đựng ý nghĩa tín ngưỡng sâu sắc, thể hiện khát vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và cuộc sống đủ đầy của cư dân nông nghiệp.

Năm 2014, nghi lễ “Kéo co ngồi” được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, và đến năm 2015, cùng với các quốc gia Campuchia, Hàn Quốc, Philippines, Việt Nam đã được UNESCO ghi danh “Nghi lễ và trò chơi kéo co” là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Giữ hồn xưa, truyền sức sống mới

Ngày nay, nghi lễ “Kéo co ngồi” không chỉ là ký ức văn hóa mà còn trở thành sản phẩm du lịch độc đáo của Hà Nội.

Lễ hội thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương. (Ảnh: Báo CAND)

Tại mỗi mùa lễ hội, du khách không chỉ được hòa mình vào không khí dân gian náo nhiệt, mà còn cảm nhận rõ tinh thần đoàn kết, niềm tin và khát vọng no đủ của người Việt.

Chính quyền địa phương và Ban quản lý di tích đền Trấn Vũ hiện đang đẩy mạnh công tác bảo tồn và truyền thông di sản, hướng tới việc quảng bá rộng rãi hơn giá trị của “Kéo co ngồi” trên bản đồ văn hóa thế giới.

Nghi lễ "Kéo co ngồi" tại lễ hội đền Trấn Vũ không chỉ là một trò chơi hay một nghi thức tín ngưỡng. Nó chính là biểu tượng sống động cho tinh thần đoàn kết, khát vọng phồn thịnh và sự bền bỉ của văn hóa nông nghiệp Việt Nam. Việc UNESCO công nhận nghi lễ này là Di sản Văn hóa Phi vật thể đại diện của nhân loại không chỉ là niềm tự hào của riêng người dân Thạch Bàn mà còn khẳng định giá trị độc đáo của bản sắc Việt trên trường quốc tế. Qua tiếng trống, tiếng hò reo, và những cú kéo mạnh mẽ, di sản này đang được tiếp thêm sức sống mới, mời gọi du khách và các thế hệ tiếp nối tìm về để cảm nhận, trân trọng và góp phần giữ gìn nhịp nối văn hóa quý giá này.