Việc xây dựng Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là một công trình kiến trúc đặc biệt mà còn là hành trình chứa đựng biết bao tâm huyết, trách nhiệm và lòng kính yêu của hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ, công nhân trên khắp cả nước. Những câu chuyện từ công trường Ba Đình năm xưa vẫn được nhắc lại bằng tất cả sự trân trọng và xúc động.

Hành trình bắt đầu từ khát vọng gìn giữ thi hài Bác

Ngày 29-11-1969, Bộ Chính trị quyết định giữ gìn lâu dài thì hài Chủ tịch Hồ Chí Minh theo nguyện vọng của nhân dân cả nước. Công tác chuẩn bị được triển khai từ năm 1970 nhưng do chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ diễn ra ác liệt tại miền Bắc, việc xây dựng Lãng chỉ có thể bắt đầu vào năm 1973.

Công trình Lăng Bác được khởi công từ năm 1973 (Ảnh: Sưu tầm)

Từ đây, công trường đặc biệt trên Quảng trường Ba Đình bước vào giai đoạn thi công khẩn trương, đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối và tinh thần trách nhiệm cao.

Những bàn tay và tấm lòng làm nên công trình lịch sử

Hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ, sinh viên, công nhân từ nhiều đơn vị tại Hà Nội và Trung ương đã tham gia lao động tại công trường. Ai cũng coi đó là vinh dự lớn lao. Mỗi người khi nhắc lại đều giữ trong mình ký ức sâu sắc về những ngày tháng ý nghĩa ấy.

Nhân dân cả nước hăng hái xây dựng Lăng (Ảnh: Sưu tầm)

Trong số những gương mặt gắn bó với công trình, đồng chí Trần Long - Phó Cục trưởng Cục Bảo vệ Kinh tế - là người để lại nhiều dấu ấn đặc biệt, nhất là trong việc tìm nguồn cát và đá quý phục vụ xây dựng Lăng.

Hành trình tìm kiếm vật liệu xây dựng

Theo yêu cầu của chuyên gia Liên Xô, cát xây dựng Lăng Bác phải sạch, hạt đều và không lẫn tạp chất. Qua tuyển chọn, chỉ cát từ huyện Kim Bôi (Hòa Bình) đáp ứng tiêu chuẩn. Ban đầu, ngành Kiến trúc lo ngại trữ lượng không đủ. Khi gần đến ngày đổ mẻ xi măng đầu tiên (27-10-1973), nguồn cát vẫn thiếu. Nhờ am hiểu địa chất, đồng chí Trần Long đề xuất khảo sát lại trữ lượng, xác định Kim Bôi có nguồn cát dồi dào, đáp ứng đủ cho toàn bộ công trình. Người dân Kim Bôi vui mừng tổ chức mít tinh “Xúc cát về xây dựng Lăng Bác Hồ” thể hiện tình cảm kính yêu với Bác.

Vật liệu xây dựng được vận chuyển từ khắp các nơi (Ảnh: Sưu tầm)

Bên cạnh cát, công trình cần đá đỏ Bá Thước (Thanh Hóa) để làm nền hai lá cờ trong phòng thi hài. Ban đầu chỉ khai thác được 4 tấn trong khi cần 60 tấn. Đồng chí Trần Long đề xuất phương án “xăm thăm dò” theo kinh nghiệm khảo cổ học giúp tìm được mạch đá sâu hơn 1m sau ba ngày. Các chuyến xe liên tục vận chuyển đá về Hà Nội, đến chuyến xe thứ 22 thì đủ số lượng. Thành công này được Bộ trưởng Bộ Công an Trần Quốc Hoàn biểu dương, góp phần quan trọng hoàn thiện công trình Lăng Bác.

Công trình của tình yêu và lòng kính trọng

Sau hơn hai năm xây dựng, Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh hoàn thành và khánh thành vào dịp kỷ niệm 30 năm Quốc khánh 2-9-1975.

Lễ khánh thành Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh (Ảnh: Sưu tầm)

Đó không chỉ là một công trình kiến trúc mang ý nghĩa chính trị - tư tưởng sâu sắc mà còn là kết tinh của hàng nghìn trái tim, khối óc của tinh thần đoàn kết và lòng kính yêu vô hạn dành cho Bác.

Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh đón người dân vào thăm viếng (Ảnh: Sưu tầm)

Hơn bốn thập kỷ đã trôi qua nhưng những câu chuyện về những ngày xây dựng Lăng vẫn được nhắc lại đầy xúc động như lời tri ân dành cho những con người đã góp sức làm nên biểu tượng bất diệt của dân tộc Việt Nam.

Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là một công trình kiến trúc vĩ đại của thế kỷ XX, mà còn là một biểu tượng bất diệt của lòng kính yêu vô hạn và tinh thần đoàn kết dân tộc. Mỗi viên đá, hạt cát từ Kim Bôi hay Bá Thước đã hòa quyện vào công trình, biến Lăng trở thành kết tinh của hàng triệu trái tim Việt Nam. Hành trình xây dựng đầy gian khó đã khép lại, nhưng ý nghĩa lịch sử, chính trị, văn hóa của Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh sẽ còn mãi, là nơi để muôn đời con cháu Việt Nam trở về, tưởng nhớ và tri ân công lao to lớn của Người.