Du Ca Quan Họ không chỉ là sân chơi nghệ thuật dành cho học sinh mà còn là hành trình đưa di sản quan họ trở lại gần hơn với đời sống hôm nay. Thông qua những buổi giao lưu, biểu diễn và trải nghiệm hát truyền thống ngay tại trường học, chương trình giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về giá trị văn hóa của làn điệu quan họ - di sản phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây cũng là cách để cộng đồng chung tay gìn giữ, nuôi dưỡng và phát huy vẻ đẹp huyền hòa của nghệ thuật quan họ trong xã hội đương đại.

Không gian trải nghiệm quan họ ngay trong trường học

Một trong những điểm đặc sắc của chương trình Du Ca Quan Họ là đưa nghệ thuật dân gian Bắc Ninh đến ngay môi trường học đường. Thay vì tiếp cận qua sách vở hay tư liệu, học sinh được trực tiếp nghe, học và thực hành những làn điệu cổ vốn chỉ xuất hiện trong lễ hội hay không gian sinh hoạt truyền thống. Sự gần gũi này giúp các em dễ cảm nhận, dễ yêu hơn nét đẹp của quan họ, những câu hát mượt mà, trữ tình được truyền qua nhiều thế hệ.

Khơi dậy sự hứng thú của giới trẻ với di sản dân tộc

Quan họ vốn được xem là loại hình nghệ thuật đòi hỏi kỹ thuật cao và tinh tế trong cách hát. Chính vì vậy, việc đưa quan họ vào trường học theo hình thức giao lưu, hướng dẫn, biểu diễn tạo nên sức hút mạnh mẽ với học sinh. Sự tham gia của các liền anh, liền chị với trang phục truyền thống, cách hát đối đáp và phong thái biểu diễn mộc mạc khiến không gian văn hóa trở nên sống động. Nhiều bạn trẻ lần đầu được cảm nhận sự đẹp đẽ, sâu lắng của quan họ, từ đó hình thành tình yêu và sự trân trọng dành cho di sản.

Liền anh, liền chị các làng quan họ cổ trong tỉnh Bắc Ninh tham gia chương trình du ca quan họ (Nguồn: Báo Quân đội nhân dân)

Lan tỏa di sản quan họ tới cộng đồng

Không chỉ dừng lại ở môi trường giáo dục, Du Ca Quan Họ còn hướng đến cộng đồng rộng lớn hơn thông qua các chương trình biểu diễn, hội thảo giao lưu văn hóa và hoạt động tương tác với phụ huynh, người dân. Những màn hát đối, hát mời trầu hay các tiết mục kết hợp giữa truyền thống và hiện đại giúp quan họ trở nên gần gũi với công chúng nhiều lứa tuổi. Nhờ vậy, giá trị của di sản không chỉ được bảo tồn trong một nhóm nhỏ mà lan tỏa rộng rãi trong đời sống xã hội.

Bảo tồn di sản bằng sự tham gia của cộng đồng

Sức sống của quan họ phụ thuộc rất lớn vào cộng đồng thực hành. Việc các trường học, gia đình và địa phương cùng chung tay tổ chức Du Ca Quan Họ đã mở ra môi trường để di sản được nuôi dưỡng tự nhiên, đúng bản chất của nó, sinh hoạt và truyền dạy qua con người. Khi học sinh được hát, được tìm hiểu văn hóa vùng Kinh Bắc, các em trở thành những “người giữ lửa” mới, góp phần đảm bảo cho sự trường tồn của nghệ thuật quan họ trong tương lai.

Canh hát quan họ mở ra trong khuôn viên chùa Bút Tháp (Nguồn: Báo Quân đội nhân dân)

Kết nối di sản với đời sống đương đại

Điểm thành công lớn của chương trình là cách tiếp cận mềm mại, sáng tạo nhưng vẫn giữ trọn tinh thần truyền thống. Nhiều nội dung biểu diễn được kết hợp cùng dàn nhạc dân tộc, trình chiếu hình ảnh, giới thiệu lịch sử - phong tục quan họ giúp học sinh hiểu trọn vẹn hơn về bối cảnh văn hóa. Sự kết nối giữa truyền thống và hiện đại giúp di sản không bị đóng khung mà trở thành một phần sống động của đời sống văn hóa hôm nay.

Các liền chị quan họ hát câu đối (Nguồn: Báo Quân đội nhân dân)

Du Ca Quan Họ là cầu nối quan trọng đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với thế hệ trẻ, từ đó góp phần lưu giữ và lan tỏa giá trị di sản phi vật thể đại diện của nhân loại. Khi giới trẻ hiểu, yêu và chủ động tiếp nhận, quan họ sẽ tiếp tục sống trong cộng đồng với tinh thần tươi mới, bền vững và giàu bản sắc.