Trước khi internet, điện thoại thông minh thống trị thế giới, tuổi thơ của thế hệ 8x, 9x là một kho tàng đầy ắp những trò chơi và vật dụng thô sơ nhưng cực kỳ sáng tạo. Chúng không chỉ là những món đồ giải trí mà còn là cả một vũ trụ văn hóa, quy tắc giao tiếp và những cuộc tranh tài bất tận. Hãy cùng Inside Viet Nam mở lại rương ký ức, chiêm ngưỡng 7 món đồ đã làm nên tuổi thơ đáng giá triệu đô của thế hệ 8x, 9x.

Máy chơi điện tử đĩa vuông - Máy 4 nút

Nếu có một vật dụng đại diện cho tuổi thơ công nghệ sơ khai, đó chính là máy chơi điện tử đĩa vuông thường được gọi là “máy 4 nút” hay Nintendo Entertainment System - NES.

Máy 4 nút cổ điển (Ảnh: Sưu tầm)

Chiếc máy này không chỉ là một thiết bị giải trí mà còn là một biểu tượng của sự xa xỉ và là trung tâm giao lưu của cả xóm. Những buổi chiều trốn học, cúp điện, cả lũ tụ tập trước màn hình TV "đít lồi" để tranh nhau chơi các trò huyền thoại như Mario, Contra hay bắn xe tăng đã trở thành ký ức không thể nào quên. Những chiếc đĩa vuông, có khi phải thổi phù phù vào khe cắm mới chạy, chính là "viên ngọc quý" quyết định địa vị của đứa trẻ trong nhóm.

Bộ thẻ bài, hình dán sưu tập Pokémon, 7 viên ngọc rồng

Sưu tập thẻ bài hoặc hình dán là một thú vui đòi hỏi sự kiên nhẫn, sự may mắn và cả tài năng "đổi chác" khéo léo.

Từ những bộ hình dán Pokémon, Thủy thủ mặt trăng cho đến bộ thẻ bài 7 Viên ngọc rồng (Dragon Ball), mỗi tấm thẻ hay hình dán là một "đồng tiền" có giá trị. Giá trị không nằm ở tiền bạc mà ở quyền lực thương lượng trong nhóm bạn. Việc sở hữu được những tấm thẻ hiếm, thẻ vàng, hay thẻ nhân vật mạnh nhất như siêu Saiyan chính là niềm tự hào lớn nhất, dẫn đến những cuộc trao đổi kịch tính và đầy toan tính "thương mại" tuổi thơ.

Thẻ bài và hình dán sưu tập (Ảnh: Sưu tầm)

Dây chun và trò nhảy dây hoài niệm

Vật dụng đơn giản nhất nhưng lại tạo ra trò chơi tập thể sôi động nhất chính là những sợi dây thun (dây chun) được nối dài.

Trò nhảy dây từ những sợi chun được nối lại với nhau (Ảnh: Sưu tầm)

Trò nhảy dây không chỉ rèn luyện sức khỏe mà còn rèn luyện tinh thần đồng đội và sự khéo léo. Phụ kiện này là vật không thể thiếu trong các giờ giải lao hay cuối giờ học. Việc tự tay nối hàng chục sợi thun lại với nhau để tạo ra chiếc dây dài dằng dặc, và sự tranh cãi về các "cấp độ" khó, từ mắt cá chân lên đến đầu, đã trở thành một nét văn hóa riêng của các bé gái thời bấy giờ.

Bắn chun (Thun): Nghệ thuật của sự chính xác

Đối lập với vẻ ngoài đơn giản, bắn chun (dùng ngón tay bật sợi thun) là một trò chơi đòi hỏi sự tính toán, chiến lược và kỹ năng ngắm bắn chuẩn xác.

Trò bắn chun có nhiều cách chơi tuỳ thuộc vào vùng miền (Ảnh: Sưu tầm)

Các sợi thun nhỏ bé được "vũ khí hóa" thành những viên đạn trong các cuộc chiến đấu giả định hoặc các cuộc thi ăn thun giữa các đối thủ. Thủ thuật cuộn thun, độ căng của sợi thun và khả năng giữ thăng bằng khi bắn đều là những bí kíp được truyền miệng. Bộ sưu tập thun thắng được chính là chiến tích, minh chứng cho sự bá đạo và độ thiện xạ của người chơi.

Ô Ăn Quan: Bài học về tính toán và quản lý

Ô ăn quan là một trò chơi dân gian vừa để giải trí vừa để rèn luyện khả năng tính toán và chiến lược cho trẻ em.

Ô ăn quan giúp rèn luyện trí thông minh chiến lược (Ảnh: Sưu tầm)

Vật dụng đơn giản chỉ là một tấm đất phẳng vẽ ô, và những viên sỏi, đá cuội nhỏ hoặc hạt me, hạt bàng. Trò chơi này dạy cho trẻ em về sự công bằng khi chia quân, sự tính toán để làm sao để ăn được quan và sự thua cuộc vì nếu để hết quân là sẽ thua. Sự căng thẳng trong việc đếm từng viên sỏi, tính toán nước đi để ăn quan là những ký ức ngọt ngào về những buổi chiều hè.

Máy chơi xếp hình gạch tetris

Nếu máy 4 nút quá xa xỉ, thì máy chơi xếp hình, thường chỉ chơi được tetris, là lựa chọn phổ biến và dễ sở hữu hơn nhiều.

Máy chơi xếp hình gạch tetris (Ảnh: Sưu tầm)

Âm thanh tít tít đặc trưng và những viên gạch hình học rơi xuống đã làm say mê biết bao thế hệ. Món đồ này thể hiện sự giải trí cá nhân và khả năng tập trung cao độ. Khả năng ghi nhớ và thao tác nhanh của ngón tay chính là chìa khóa để đạt được điểm số cao, khiến chiếc máy trở thành "sát thủ thời gian" trong các buổi đi xe khách hoặc những lúc rảnh rỗi một mình.

Đồ chơi lắp ráp "made in Vietnam" - Bộ đồ chơi gỗ, nhựa

Cuối cùng, không thể không nhắc đến các bộ đồ chơi lắp ráp bằng gỗ hoặc nhựa như bộ xếp hình, mô hình nhà cửa, xe cộ được sản xuất đơn giản tại Việt Nam.

Đồ xếp hình được sản xuất đơn giản từ nhựa và gỗ (Ảnh: Sưu tầm)

Những món đồ này không cầu kỳ như Lego nhưng đòi hỏi sự tưởng tượng, óc sáng tạo và khả năng kiên nhẫn để lắp ghép thành hình thù mong muốn. Chúng là bài học về kỹ năng vận động tinh và sự khéo tay của trẻ em, là cách để tự tạo ra thế giới đồ chơi riêng cho mình mà không cần đến công nghệ phức tạp.

Bộ sưu tập những vật dụng "giết thời gian" này chính là di sản văn hóa phi vật thể của thế hệ 8x, 9x. Mỗi món đồ đều gắn liền với những câu chuyện về tình bạn, sự cạnh tranh, sự sáng tạo và những bài học đầu đời về sự công bằng. Dù thế giới ngày nay đã thay đổi, nhưng chỉ cần nhìn thấy chiếc đĩa vuông hay sợi dây chun, cả một trời ký ức tuổi thơ sẽ ùa về, chứng minh rằng, những niềm vui giản dị nhất lại là những điều đáng giá nhất trong cuộc đời.